Chuyên mục

Báo cáo thường niên

Xếp hạng tín nhiệm

Cho Thuê Văn Phòng

Thông tin cố phiếu

Tỷ Giá

Tỷ giá   Tỷ giá
  USD   22.00
  EUR   26.00
  GBP   31.00
  HKD   2.00
  JPY   203.94
  CHF   25.00
  AUD   16.00
  CAD   18.00
  SGD   17.00
  THB   696.77

AM Best – Triển vọng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam

AM Best duy trì triển vọng “Ổn định” cho thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam trên cơ sở 1 số yếu tố chính sau:

  • Lợi thế về nhân khẩu học là nền tảng cho triển vọng tăng trưởng kinh tế dài hạn
  • Tiến trình số hóa đang hỗ trợ việc phát triển các sản phẩm bảo hiểm và năng lực phân phối
  • Khung pháp lý đang được cải thiện cùng với tiềm năng gia tăng của yếu tố đầu tư nước ngoài

Tuy nhiên, có một số yếu tố ảnh hưởng trái chiều:

  • Hậu quả kinh tế, xã hội trong ngắn hạn do ảnh hưởng của đại dịch Covid -19
  • Môi trường lãi suất thấp gây áp lực lên hiệu quả đầu tư trong trung hạn

Kinh tế Việt Nam tăng trưởng khá tốt trong giai đoạn đầu của đại dịch, đạt mức +2.9% trong năm 2020 so với mức sụt giảm của nhiều quốc gia khác. Thị trường bảo hiểm phi nhân thọ có mức tăng trưởng vượt mức tăng trưởng GDP, ghi nhận mức tăng +6.2% doanh thu phí bảo hiểm gốc trong năm 2020. Điều này là nhờ vào sự tăng trưởng của nhóm bảo hiểm sức khỏe, xe cơ giới và tài sản. Tuy nhiên, thị trường cũng ghi nhận sự sụt giảm đáng kể trong các loại hình bảo hiểm liên quan đến trao đổi thương mại như bảo hiểm hàng không, du lịch, vận chuyển hàng hóa và bảo hiểm thân tàu – những loại hình bị ảnh hưởng mạnh bởi các biện pháp đóng cửa biên giới, hạn chế di chuyển nội địa và nước ngoài.

Bất chấp những thành công sớm trong việc kiềm chế sự lây lan của Covid-19, Việt Nam đã trải qua với thách thức lớn trong nửa cuối năm 2021 khi bệnh dịch bùng phát ở mức độ xấu nhất cho đến nay. Nhiều thành phố, nhiều nút giao thông đã bị lock down, trong khi một số nhà máy sản xuất lớn hoặc là bị đóng cửa hoặc là phải giảm sản lượng và chuỗi cung ứng bị đứt gãy nghiêm trọng. Hậu quả là theo Tổng cục thống kê GDP Quý 3/2021 đã giảm 6.17% – quý đầu ghi nhận tăng trưởng âm từ năm 2000. Quỹ tiền tệ thế giới IMF đã hạ dự báo trăng trưởng GDP Việt Nam năm 2021 xuống 3.8%. Mặc dù các biện pháp phong tỏa đã phần nào giảm bớt từ tháng 10/2021 và một số ngành nghề kinh doanh đã bắt đầu mở cửa trở lại, AM Best dự báo hồi phục kinh tế của Việt Nam sẽ không suôn sẻ trong trước mắt.

Kỳ vọng tăng trưởng bảo hiểm ở mức hạn chế

AM Best dự báo mảng bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam tiếp tục mở rộng tuy nhiên ở mức độ thấp trong bối cảnh bức tranh kinh tế còn nhiều thách thức trong ngắn hạn. Bảo hiểm tai nạn cá nhân và bảo hiểm sức khỏe tiếp tục là động lực chính cho sự tăng trưởng khi ý thức cộng đồng trước rủi ro sức khỏe, sinh mạng được nâng cao trong bối cảnh đại dịch. Tuy nhiên mức tăng trưởng này có thể bị kiềm chế bởi sự giảm tốc của loại hình bảo hiểm sức khỏe theo nhóm khi các công ty trong nước thực hiện các biện pháp cắt giảm chi phí. Kế hoạch chi tiêu công của Chính phủ vào các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng cũng bị trì hõan do đại dịch và vì vậy AM Best dự báo tốc độ tăng trưởng thấp ở mảng bảo hiểm xây dựng trong ngắn hạn. Ngược lại, sự phục hồi của các đối tác thương mại chỉnh của Việt Nam như Mỹ, Châu Âu, Trung Quốc có thể tiếp thêm động lực cho sự phục hồi và vì thế khôi phục lại mảng bảo hiểm liên quan đến vận chuyển hàng hóa và hàng không. Nhưng điều này còn phụ thuộc vào tốc độ tiêm chủng quốc gia khi mà Việt Nam đã chậm hơn nhiều quốc gia trong khu vực và trên toàn cầu.

Tăng trưởng bảo hiểm xe cơ giới được dự đoán là sẽ hạn chế và có thể chuyển thành tăng trưởng âm trong ngắn hạn do điều kiện kinh tế vĩ mô ảm đạm và mức độ tiêu thụ xe thấp gần đây. Bên cạnh đó, một vài công ty bảo hiểm lớn ghi nhận mức tổn thất cao trong năm 2020 khi tình trạng cạnh tranh cao và định phí thấp. Điều này khiến cho các công ty bảo hiểm phải đánh giá lại và tiếp cận mảng nghiệp vụ này một cách thận trọng hơn.

Mặc dù với những khó khăn trên, AM Best tiếp tục kỳ vọng thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam tăng trưởng tốt hơn nhiều quốc gia trong khu vực trong môi trường hiện tại, trong khi tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế và bảo hiểm có khả năng được duy trì bền vững. Không tính tác động của Covid-19, nền tảng kinh tế của Việt Nam vẫn được duy trì tốt bao gồm tỷ trọng lớn dân số trẻ, tầng lớp trung lưu mở rộng và tăng trưởng kinh tế. Thêm vào đó, mức độ tham gia bảo hiểm ở Việt Nam còn thấp. Tỷ lệ tham gia bảo hiểm phi nhân thọ tính bằng doanh thu phí bảo hiểm gốc trên GDP vẫn còn dưới 1%, cho thấy cơ hội lớn về tăng trưởng.

Điều kiện thị trường và kênh phân phối

Các công ty bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam có thể có những thuận lợi đồng thời cũng phải đối mặt với khó khăn trong 1 năm tới. Dưới áp lực tăng trưởng về khai thác bảo hiểm, 1 số vấn đề đang bộc lộ. Đầu tiên là khả năng tỷ lệ tổn thất về xe cơ giới tăng lên khi hoạt động vận chuyển được khôi phục. Thứ hai là tỷ lệ phí không cải thiện ở 1 vài loại hình bảo hiểm chính mặc dù tỷ lệ bồi thường tăng lên. Thứ ba là các tổn thất do thiên tai trong năm 2020 như bão Molave, Linfa dần dần được hé lộ. Thứ tư là hoa hồng tái bảo hiểm giảm trong điều kiện thị trường tái hiểm hard và thứ năm là chi phí vốn tăng cao do thực hiện số hóa và mở rộng mạng lưới phân phối.

Tuy nhiên theo AM Best những thách thức, khó khăn này được cân bằng phần nào bởi các lợi thế như nguồn dịch vụ bảo hiểm từ các công ty mẹ của công ty bảo hiểm, khá nhiều trong số đó là các tập đoàn nhà nước lớn, ngân hàng và tập đoàn tư nhân đa ngành. Sự phát triển mối quan hệ với các tổ chức tài chính, tăng cường hoạt động bán chéo và khai thác quyền phân phối độc quyền có thể giúp các công ty bảo hiểm trong nước tăng cường mối quan hệ kinh doanh, giảm bớt cạnh tranh và có được dịch vụ chất lượng hơn.

Đại dịch cũng khiến cho các công ty Việt Nam chú trọng hơn vào số hóa. Hoạt động thương mại điện tử gia tăng trong những năm gần đây trong khi mức độ sử dụng internet được mở rộng đáng kể trong thời gian đại dịch. Công ty bảo hiểm Việt Nam đã đầu tư vào xu thế này và đầu tư vào năng lực phân phối sản phẩm trực tuyến. Kênh phân phối trực tuyến hứa hẹn sẽ tăng trưởng cùng tốc độ với các kênh phân phối khác mặc dù hiện vẫn còn ở mức thấp. Nhiều sản phẩm bán lẻ đã được số hóa và giới thiệu trên thị trường bảo hiểm Việt Nam.

Bên cạnh nỗ lực cải tiến hạ tầng kỹ thuật số, công ty bảo hiểm trong nước cũng đơn giản hóa các sản phẩm cá nhân để dễ dàng phân phối qua kênh trực tuyến và qua ứng dụng điện thoại di động. Tiến bộ kỹ thuật này đã giúp đại lý bảo hiểm diễn giải tốt hơn về sản phẩm với khách hàng trong quá trình bán hàng và cải thiện chất lượng dịch vụ.

Đối với điều kiện đầu tư, mặc dù tỷ suất đầu tư của các doanh nghiệp hiểm trong nước chưa thể hiện xu thế giảm 1 cách rõ ràng trong năm 2020, AM Best vẫn dự báo hệ quả đáng kể do sự sụt giảm lãi suất trong 12-18 tháng qua cho đến năm 2021 và những năm sắp tới. Trong điều kiện chưa có dấu hiệu về việc tăng lãi suất tiền gửi trong ngắn hạn và gần như không có thay đổi gì trong phân bổ tài sản đầu tư khi tiền mặt và tiền gửi, trái phiếu chính phủ vẫn có tỷ trọng lớn, các doanh nghiệp bảo hiểm có khả năng cao ghi nhận tỷ suất đầu tư thấp hơn trong trung hạn. Với thực tế là lợi nhuận đầu tư chiếm tỷ trọng lớn trong tổng lợi nhuận thì đây sẽ là áp lực cho tổng lợi nhuận của các doanh nghiệp. AM Best kỳ vọng các doanh nghiệp sẽ tập trung cải thiện kết quả hoạt động kinh doanh khai thác bảo hiểm để tiếp tục đáp ứng được kỳ vọng lợi nhuận của cổ đông.

Cải thiện khung pháp lý và tiềm năng gia tang tỷ lệ sở hữu nước ngoài

Một phần quy định phức tạp liên quan tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong các công ty bảo hiểm ở Việt Nam gần đây đã được gỡ rối. Ở một số thời điểm, các nhà đầu tư nước ngoài đã mong muốn tăng cổ phần sở hữu trong các công ty bảo hiểm niêm yết ở Việt Nam tuy nhiên lại vướng mắc xung quanh việc tỷ lệ sở hữu nước ngoài có thể cao hơn 50% hay không.

Gần đây Bộ Kế Hoạch và Đầu tư đã làm rõ vấn đề và xác nhận rằng từ 31/08/2021 không có giới hạn trong việc sở hữu nước ngoài tại các doanh nghiệp bảo hiểm tại Việt Nam. Mặc dù chưa rõ về tính dễ dàng khi thực hiện các giao dịch như vậy cũng như mức độ mong muốn của nhà đầu tư nước ngoài ở thời điểm hiện tại, AM Best cho rằng việc làm rõ vấn đề của Bộ Kế Hoạch và Đầu tư đã dọn đường cho hoạt động tăng vốn của ngành bảo hiểm trong dài hạn.

Những thay đổi trong Luật Kinh doanh bảo hiểm đang được thực hiện. Trong các dự thảo mới, đáng lưu ý là việc chuyển sang chế độ quản lý theo rủi ro. Trong trung hạn có thể những thay đổi này làm phát sinh chi phí chuyển đổi cho các doanh nghiệp nhưng AM Best kỳ vọng vào chế độ quản lý theo rủi ro và minh bạch hơn sẽ hướng ngành bảo hiểm Việt Nam đi đúng hướng và cải thiện chất lượng quản lý rủi ro của doanh nghiệp.

(Theo phân tích của AM Best)

Liên kết Website