Thời gian đang là thách thức đối với các công ty bảo hiểm hàng không khi các hãng hàng không phải vật lộn với khói bụi của cuộc xung đột ở Ukraine, ngay sau cú sốc chưa từng có của đại dịch COVID-19. Tuy nhiên, lưu lượng vận chuyển hàng không cũng đang phục hồi mạnh mẽ, đồng thời số lượng hành khách và khối lượng hàng hóa dự báo sẽ tăng trong dài hạn. Khi các hãng hàng không đầu tư vào máy bay mới “xanh hơn” và an toàn hơn, các cơ hội cho bảo hiểm hàng không sẽ ngày càng tăng.

Theo báo cáo Economic Insights vừa được ấn hành tuần trước của Viện nghiên cứu thuộc Tập đoàn tái bảo hiểm Thụy Sỹ (SRI), triển vọng của bảo hiểm hàng không là đầy hứa hẹn. Sau khi máy bay phải nằm “đắp chiếu” tại các sân bay trong thời kỳ COVID-19, hành khách đang dần quay trở lại. Số lượng hành khách toàn cầu dự báo sẽ phục hồi trở lại mức trước khi xảy ra đại dịch vào năm 2024. Nhu cầu vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không được cho là cũng sẽ tăng trong dài hạn. Cùng với khối lượng vận chuyển hàng hóa và số lượng hành khách, đội máy bay thương mại dự báo sẽ tăng từ khoảng 25.000 máy bay trong năm 2019 lên gần gấp đôi vào năm 2040. Điều đó tương ứng với tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 3,1%. Với các công ty bảo hiểm, có nhiều máy bay bay hơn đồng nghĩa với cơ hội có doanh thu phí bảo hiểm nhiều hơn. Dựa trên dự báo tăng trưởng kinh tế và sự gia tăng dự kiến về số lượng hành khách vận chuyển bằng đường hàng không cũng như quy mô đội máy bay, SRI ước tính tổng doanh thu phí bảo hiểm hàng không (bao gồm cả bảo hiểm vũ trụ) trên toàn cầu có thể tăng trung bình khoảng 4% đến 5% hàng năm cho đến năm 2030.

Bảo hiểm hàng không thường dựa trên cơ sở mọi rủi ro liên quan đến tổn thất máy bay hoặc trách nhiệm. Các hãng hàng không cũng thường mua bảo hiểm cả rủi ro chiến tranh. Các yếu tố tác động quan trọng đối với doanh thu phí bảo hiểm là số lượng hành khách và khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không, quy mô và giá trị của đội máy bay cũng như xu hướng về tần suất và mức độ nghiêm trọng của các vụ tai nạn và tác động của lạm phát xã hội đối với khiếu nại đòi bồi thường về trách nhiệm. Hàng không cũng tạo ra các cơ hội đa dạng hóa rủi ro cho các công ty bảo hiểm.

Dù bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột ở Ukraine khi có khoảng 500 máy bay được thuê từ các công ty quốc tế đang mắc kẹt ở Nga do các lệnh trừng phạt của nhiều nước phương Tây, thế nhưng, sự tăng trưởng của ngành hàng không được cho là sẽ không bị ảnh hưởng nhiều. Trước đó, đại dịch đã gây ra cú sốc chưa từng có đối với lĩnh vực hàng không. Số lượng hành khách vận chuyển đã giảm khoảng 66% trong năm 2020, làm gián đoạn xu hướng tăng trưởng dài hạn khoảng 5,5% mỗi năm trong khoảng thời gian 1990-2019. Năm 2022, tốc độ tăng trưởng lưu lượng hành khách đã cao hơn nhiều khi đại dịch lùi xa, số lượng hành khách vận chuyển tăng khoảng 88,8% so với quý đầu tiên năm ngoái. Trong dài hạn, số lượng hành khách tăng trưởng sẽ chủ yếu nhờ sự thúc đẩy của các thị trường đông dân mới nổi, đặc biệt là ở châu Á khi tầng lớp trung lưu phát triển và nhiều cá nhân, doanh nghiệp có đủ khả năng đi lại bằng máy bay cũng như khả năng tiếp cận các thị trường hàng hóa toàn cầu. SRI kỳ vọng sự tăng trưởng lưu lượng hành khách này sẽ mang lại lợi ích cho bảo hiểm hàng không trong dài hạn.

Khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không cũng ghi nhận những dấu hiệu tích cực hậu Covid-19. Con số này đã tăng khoảng 6,9% trong năm 2021 so với năm 2019. Hàng hóa chiếm tỷ trọng nhỏ hơn trong doanh thu của ngành hàng không toàn cầu so với số lượng hành khách, do vậy dù khối lượng hàng hóa gia tăng trong thời kỳ đại dịch cũng không đủ bù đắp số lượng hành khách sụt giảm. Tuy nhiên, vận chuyển hàng hoá bằng đường hàng không cũng đã chứng kiến xu hướng giảm từ cuối năm 2021 do sự phát triển chậm lại của kinh tế. Trong tương lai, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, trong đó hàng hoá vận chuyển bằng đường hàng không đóng vai trò quan trọng, sẽ là tiền đề cho sự phát triển lâu dài và thuận lợi trong lĩnh vực bảo hiểm.

Các hãng hàng không đã tận dụng thời kỳ đại dịch để đổi mới đội máy bay chở khách của mình, dẫn đến việc đầu tư vào các máy bay “xanh hơn” và an toàn hơn. Điều này đã tạo thêm cơ hội cho các công ty bảo hiểm. Một điều kiện thuận lợi khác trong dài hạn đối với các công ty bảo hiểm chính là xu hướng giảm liên tục trong lịch sử về tai nạn hàng không và do đó, làm giảm tần suất bồi thường. Tuy nhiên, mức độ nghiêm trọng của các yêu cầu bồi thường sẽ diễn biến theo chiều ngược lại do máy bay càng có giá trị cao thì sự phức tạp ngày càng tăng trong quá trình thiết kế và sản xuất cũng như lạm phát xã hội.

Ngoài ra, việc thúc đẩy quá trình giảm phát thải khí carbon trên toàn cầu và xu hướng tìm kiếm các giải pháp thay thế cho việc đi lại bằng máy bay của khách du lịch cũng là những thách thức mới nổi. SRI dự báo mức thuế xanh sẽ tăng và các hãng hàng không sẽ thực hiện để bay bền vững hơn. Điều này có thể làm tăng giá vé máy bay và do đó làm giảm nhu cầu, thế nhưng cũng có thể làm cho việc đi lại bằng đường hàng không trở nên hấp dẫn hơn đối với những người có ý thức về môi trường. SRI cho rằng ngành hàng không và các công ty bảo hiểm có thể tìm ra các giải pháp tối ưu. Bất chấp sự bất ổn trong trong ngắn hạn, rõ ràng ngành hàng không vẫn có nhiều cơ hội đáng kể, từ thương mại điện tử đến các chuyến bay “xanh hơn”.

                                                  (Theo SRI’s Economic Insights 06/2022)