Theo báo cáo Sigma số 4/2022 vừa được ấn hành của Viện nghiên cứu thuộc Tập đoàn tái bảo hiểm Thụy Sĩ (SRI), nền kinh tế thế giới đang trải qua quá trình chuyển đổi mô hình, được cho là sẽ có những ảnh hưởng sâu sắc trong dài hạn. Tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ chậm lại và tỷ lệ lạm phát ở mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Đây là kết quả của nhiều yếu tố bao gồm các gói kích thích tài chính quy mô lớn được bơm vào nền kinh tế ở thời kỳ đỉnh dịch COVId-19, sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu cũng như giá năng lượng và hàng hóa tăng vọt do cuộc xung đột ở Ukraine. Một số nền kinh tế lớn thậm chí sẽ phải đối mặt với suy thoái do lạm phát trong 12 – 18 tháng tới.

Suy thoái kinh tế và môi trường lạm phát cao sẽ ảnh hưởng đến thị trường bảo hiểm do tăng trưởng chậm thường dẫn đến nhu cầu bảo hiểm thấp hơn. Tác động chính của lạm phát sẽ thể hiện ở việc chi phí bồi thường tăng, nhiều hơn trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ so với bảo hiểm nhân thọ.

SRI dự báo bảo hiểm tài sản và xe cơ giới sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất trong thời gian tới. Trong lĩnh vực bảo hiểm xây dựng, sự gián đoạn nguồn cung và thiếu hụt lao động đã dẫn đến chi phí sửa chữa và xây dựng lại gia tăng, kết quả là chi phí bồi thường sẽ cao hơn. Trong lĩnh vực bảo hiểm xe cơ giới, chi phí bồi thường cũng đã tăng lên do tình trạng thiếu phụ tùng khiến giá xe mới và xe cũ luôn ở mức cao trong lịch sử. Bảo hiểm tai nạn, bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới và bảo hiểm trách nhiệm chung cũng sẽ bị ảnh hưởng.

SRI ước tính mức tăng trưởng danh nghĩa mạnh mẽ về doanh thu phí bảo hiểm (phi nhân thọ và nhân thọ) sẽ đạt khoảng 6,1% trong năm 2022. Tính theo giá trị thực tế có nghĩa là tăng trưởng gần như không đổi (+ 0,4%). Hơn nữa, SRI còn dự báo doanh thu phí bảo hiểm toàn cầu tính theo giá trị danh nghĩa sẽ lần đầu tiên vượt mốc 7 nghìn tỷ USD vào cuối năm nay, dựa trên việc tăng phí bảo hiểm trong lĩnh vực phi nhân thọ để đối phó với lạm phát cao và mức tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm mạnh mẽ ở các thị trường mới nổi. Ở mức độ này, doanh thu sẽ cao hơn 17% so với thời điểm bắt đầu cuộc khủng hoảng COVID-19, phản ánh khả năng phục hồi của thị trường bảo hiểm trong quá trình diễn ra đại dịch.

Trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ, dự báo lạm phát về các giá trị chịu rủi ro và việc tăng phí bảo hiểm sẽ thúc đẩy tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm, đặc biệt là ở Bắc Mỹ và Châu Âu. Tuy nhiên, tính theo giá trị thực tế và trên quy mô toàn cầu, ước tính doanh thu phí bảo hiểm sẽ tăng khoảng 0,8% trong năm nay. Trong năm 2023, dự báo doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ toàn cầu sẽ tăng khoảng 2,2%, chủ yếu dựa vào việc tăng phí bảo hiểm đang diễn ra, đặc biệt là trong các loại hình bảo hiểm dành do doanh nghiệp. Tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm ở các thị trường mới nổi có thể sẽ vượt xa mức tăng trưởng của các nền kinh tế tiên tiến trong năm nay và năm sau, với mức tăng trưởng thực tế ước tính là 3,0% trong năm 2022 và 4,2% vào năm 2023. Tuy vậy, lợi nhuận trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ cũng sẽ chịu nhiều sức ép trong năm nay: dự báo tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) của lĩnh vực này vào khoảng 5 – 6% trong năm 2022, giảm từ 6% trong năm 2021, nhưng sẽ tăng trở lại 6,6% vào năm 2023 do kết quả kinh doanh nghiệp vụ bảo hiểm và lợi suất đầu tư được cải thiện. Suy thoái kinh tế và lạm phát cao trong nhiều năm sẽ làm giảm doanh thu phí bảo hiểm tính theo giá trị thực tế và làm tăng chi phí bồi thường. Tuy nhiên, một điều đáng chú ý đối với cuộc khủng hoảng lạm phát là lãi suất đang tăng lên. Điều này sẽ thúc đẩy lợi nhuận đầu tư trong dài hạn khi danh mục đầu tư trái phiếu của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ dần dần chuyển sang mức lợi suất cao hơn.

Trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ, ước tính doanh thu phí bảo hiểm toàn cầu sẽ giảm nhẹ khoảng 0,2% tính theo giá trị thực tế trong năm 2022. Doanh thu phí của sản phẩm bảo hiểm tiết kiệm, chiếm hơn 3/4 lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ, có thể sẽ bị ảnh hưởng bởi các điều kiện thị trường tài chính biến động và thu nhập khả dụng giảm. Tuy nhiên, các điều kiện thuận lợi trong trung hạn vẫn được dự báo tốt. Nhận thức về rủi ro được nâng cao sau đại dịch đang thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm bảo hiểm loại bảo vệ, đồng thời các công ty bảo hiểm đang thay đổi mô hình kinh doanh của mình sang môi trường kỹ thuật số.

Dự báo doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ toàn cầu sẽ tăng khoảng 1,9% tính theo giá trị thực tế vào năm 2023, với sự cải thiện ở cả thị trường tiên tiến và mới nổi. Dự báo khả năng sinh lợi của lĩnh vực nhân thọ sẽ được cải thiện ở mức độ vừa phải trong năm nay do lãi suất tăng. Lợi nhuận đầu tư sẽ tăng đáng kể hơn trong trung hạn và dài hạn, vì tài sản có thu nhập cố định trong dài hạn thuộc danh mục đầu tư của các công ty bảo hiểm nhân thọ bắt đầu đảo chiều. Ngoài ra, mặc dù các yêu cầu bồi thường liên quan đến COVID-19 có thể sẽ kéo dài trong năm 2022, nhưng mức độ nghiêm trọng của các yêu cầu bồi thường này sẽ giảm dần khi thế giới thích nghi với việc sống chung với vi rút.

                                                            (Theo Sigma No. 4/2022)