Ngành vận tải biển toàn cầu đang chịu áp lực ngày càng lớn do căng thẳng địa chính trị làm gián đoạn các tuyến đường huyết mạch, trong khi nhu cầu suy yếu và rủi ro chính sách gia tăng. Giá cước vận tải đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2023. Trước kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng của Trung Quốc, các hãng vận tải đang đứng trước cơ hội cuối cùng để củng cố tình hình trước khi bước vào năm 2026 được dự báo sẽ còn nhiều thách thức.

Căng thẳng tại Biển Đỏ

Căng thẳng tại Biển Đỏ lại gia tăng. Cuối tháng 8, một cuộc không kích của Israel đã khiến Thủ tướng của lực lượng Houthi tại Yemen và một số quan chức cấp cao thiệt mạng. Đáp lại, lực lượng Houthi đã tấn công các tàu chở dầu có liên hệ với Israel ở phía bắc Biển Đỏ và sau đó nhắm vào khu vực đón khách tại sân bay Ramon của Israel. Theo Reuters, vụ việc đã khiến hai người bị thương và các chuyến bay bị gián đoạn tạm thời, minh chứng cho lý do vì sao nhiều hãng vận tải đã từ bỏ tuyến đường qua kênh đào Suez và phải gánh chịu chi phí bảo hiểm cao hơn do buộc phải chuyển hướng hành trình.

Áp lực thị trường

Nhiều yếu tố thị trường đang đồng loạt gây sức ép. Giá cước từ Trung Quốc đến Bờ Tây Hoa Kỳ đã giảm khoảng 70% kể từ tháng 6. Theo Drewry, giá cước toàn cầu đã giảm liên tục trong 11 tuần, với chi phí container trung bình giảm khoảng 40% kể từ giữa tháng 6. Giá cước theo hợp đồng ngắn hạn trên các tuyến vận tải xuyên Thái Bình Dương đã chạm mức thấp nhất vào đầu tháng 9. Lượng đặt chỗ (booking) từ Trung Quốc sang Hoa Kỳ đã giảm mạnh từ cuối tháng 8, báo hiệu mùa cao điểm năm nay kết thúc sớm hơn dự kiến    .

Các hãng vận tải đang cố gắng bảo vệ giá cước bằng cách hạn chế nguồn cung, nhưng lượng chỗ trống vẫn cao và sản lượng container nhập khẩu vào Hoa Kỳ đang giảm. Hiệp hội Bán lẻ Quốc gia (NRF) dự báo mức giảm 5,6% trong năm 2025, trong khi nhà phân tích John McCown nhận định sản lượng có thể giảm mạnh tới 17,5% đến cuối năm, chủ yếu do tác động của chính sách thuế quan.

Chính sách thương mại toàn cầu của Hoa Kỳ

Rủi ro chính sách cũng tiếp tục gia tăng. Từ ngày 1 tháng 10, Đại diện Thương mại Hoa Kỳ sẽ áp dụng phí đối với các tàu do Trung Quốc đóng hoặc khai thác. Động thái này có thể khiến các hãng vận tải Trung Quốc như COSCO phải cắt giảm năng lực vận chuyển hoặc điều chỉnh tăng giá cước. Trong khi đó, một phán quyết của tòa phúc thẩm liên bang đã tuyên bố các mức thuế trong thời kỳ chính quyền Tổng thống Donald Trump là vi hiến. Chính quyền hiện tại đang thúc đẩy việc xem xét lại tại Tòa án Tối cao, điều này có thể dẫn đến việc hoàn trả hàng tỷ đô la và tái cấu trúc các hiệp định thương mại với các đối tác như Nhật Bản, Canada và Mexico.

Triển vọng phía trước

Trong ngắn hạn, bức tranh thị trường vẫn khá mong manh. Kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng được kì vọng mang đến một khoảng nghỉ hiếm hoi trong hoạt động sản xuất, có thể là cơ hội cuối cùng để các hãng vận tải ổn định nhu cầu. Tuy nhiên, với lượng đặt chỗ (booking) thấp, chỗ trống trên tàu hàng nhiều và rủi ro pháp lý gia tăng, khả năng phục hồi của thị trường là rất hạn chế.

Bước sang năm 2026, áp lực dự kiến sẽ tiếp tục gia tăng. Giá cước container có thể còn giảm thêm khi nguồn cung dư thừa đối mặt với nhu cầu yếu và chi phí hoạt động cao. Ngành vận tải biển đang trải qua một trong những chu kỳ biến động mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây — và hiện vẫn chưa có giải pháp nhanh chóng, hiệu quả nào trong tương lai gần.