Tại Singapore International Reinsurance Conference 2025, trí tuệ nhân tạo (AI) đã không còn là câu chuyện về công nghệ, mà là hành trình chuyển đổi sâu rộng của con người. Ngành bảo hiểm đang bước vào giai đoạn mới: chủ động hơn, sáng tạo hơn – khi con người và AI cùng tạo nên giá trị.

Công nghệ, không chỉ đơn thuần là một câu chuyện

Trong bài phát biểu khai mạc ngày thứ ba, ông Andrea Scascighini, Giám đốc nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm của Swiss Re, mô tả công nghệ là “vừa mang tính tương lai, vừa phức tạp” nhưng cũng là yếu tố “đang thực sự thay đổi cuộc sống của chúng ta”.

Ông chia sẻ: “Sức mạnh của công nghệ không chỉ là điều để nói đến — nó đang thật sự thay đổi cách chúng ta sống và làm việc.”

Theo ông Scascighini, AI đã nhanh chóng vượt ra khỏi giai đoạn thử nghiệm kể từ khi ChatGPT ra đời năm 2022, trở thành công cụ giúp doanh nghiệp đánh giá rủi ro chính xác hơn, thẩm định hiệu quả hơn và tăng năng suất vượt trội.

AI đang giúp các nhà thẩm định đi xa hơn những giới hạn cũ – từ thống kê truyền thống đến khả năng phân tích và hiểu dữ liệu ở quy mô khổng lồ, biến thông tin rời rạc thành những phân tích hữu ích chỉ trong vài giây. Thế nhưng song song với đó, những rủi ro mới cũng xuất hiện – từ sai lệch dữ liệu đến các tranh chấp về công bằng hay trách nhiệm pháp lý khi hệ thống AI vận hành không chính xác. Số vụ kiện tụng liên quan đến AI đã tăng hơn 60% trong giai đoạn 2020–2024, phản ánh sự thay đổi nhanh chóng của bức tranh rủi ro toàn cầu.

Với quy mô ngày càng lớn của các trung tâm dữ liệu – giá trị lên tới hơn 20 tỷ USD mỗi dự án – ngành bảo hiểm buộc phảixem xét lại mô hình định giá, mô phỏng rủi ro và quy trình quản trị dữ liệu.

“Dữ liệu là nền tảng của AI. Để AI hoạt động tốt, dữ liệu phải chính xác, nhất quán và được quản trị vững vàng,” ông nhấn mạnh. “Quản trị thông tin không làm chậm tiến trình mà giúp nó bền vững hơn – và con người vẫn phải là trung tâm của quá trình ra quyết định.”

Theo ông, ngành bảo hiểm dù đổi thay đến đâu, vẫn là ngành của con người. AI chỉ có thể phát huy hết sức mạnh khi được kết hợp với trực giác, kinh nghiệm và phán đoán của chuyên gia.

AI – Đòn bẩy cho năng suất và kỹ năng con người

Trong phiên thảo luận “AI trong hành động: Chất xúc tác cho lực lượng lao động sẵn sàng cho tương lai”, các diễn giả đi sâu vào vai trò của AI trong việc tái định hình cách con người làm việc.

Bà Neetha Nair, Giám đốc Nhân sự của Prudential Singapore, cho rằng hiện tại, AI đóng vai trò hỗ trợ, chứ chưa thay thế con người. Ông Miguel Rosa, Tổng giám đốc MAPFRE Re, nhấn mạnh doanh nghiệp không áp dụng AI chỉ để “theo xu hướng”, mà tích hợp thực chất vào các quy trình cốt lõi – từ thẩm định, bồi thường đến phát hiện gian lận.

Ông Tony Gallagher (Guy Carpenter) đồng thời bổ sung rằng: “AI có thể cung cấp nhiều phân tích chuyên sâu, nhưng chính yếu tố con người mới giúp nhìn ra những điều hệ thống không thấy được – đó là giá trị không thể thay thế.”

Trong khi đó, ngành bảo hiểm xe cơ giới hiện đang bước vào giai đoạn chuyển đổi lớn khi xe tự lái dần phổ biến. Ông Philip Weiner (đại diện của Bolttech) đặt câu hỏi: “Khi xe có thể tự lái, ai sẽ là người được bảo hiểm — người lái hay công nghệ?”

Theo ông, sự dịch chuyển này khiến trách nhiệm pháp lý chuyển từ cá nhân sang doanh nghiệp vận hành công nghệ, mở ra vai trò quan trọng mới cho ngành tái bảo hiểm trong việc thiết kế mô hình bảo hiểm phù hợp với kỷ nguyên tự động hóa.

AI cũng đang thúc đẩy quá trình tái đào tạo kỹ năng và định hình lại văn hóa doanh nghiệp. “AI không lấy đi công việc của con người – nó đòi hỏi chúng ta học nhanh hơn, linh hoạt hơn và sẵn sàng thích nghi,” ông Gallagher nói. “Công việc sẽ trở nên ý nghĩa hơn, các quyết định chính xác hơn, và cách chúng ta cân bằng giữa công việc và cuộc sống cũng sẽ khác đi.”

AI – Từ công cụ đến chiến lược quản trị rủi ro chủ động

Phiên thảo luận “Phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo: Định hình tương lai của rủi ro, khả năng phục hồi và (tái) bảo hiểm” làm rõ thêm một góc nhìn quan trọng: AI không chỉ là công cụ vận hành, mà là nền tảng chiến lược giúp ngành bảo hiểm/tái bảo hiểm chuyển từ phản ứng sang chủ động trước rủi ro.

Ông Vishnu Nanduri (Kyndryl) nhận định AI đã hiện diện trong ngành từ lâu dưới dạng các mô hình học máy và phân tích dữ liệu. “Điểm khác biệt nằm ở năng lực vượt trội của AI, giúp mở rộng đáng kể khả năng dự báo và thẩm định rủi ro.”

Bà Beth Diamond (Beazley) cho biết AI đang giúp các doanh nghiệp phát hiện rủi ro mới nổi nhanh hơn, nhận diện khoảng trống trong bảo hiểm và thiết kế sản phẩm kịp thời.

Đồng tình với các ý kiến trên, ông Bertrand Romagne (AXA XL Reinsurance) bổ sung: “Ngành bảo hiểm vẫn còn mang tính phản ứng. AI sẽ là chìa khóa giúp chúng ta trở nên chủ động hơn – dự đoán trước thay vì chờ rủi ro xảy ra.”

Con người và AI – Sức mạnh kết hợp định hình tương lai ngành bảo hiểm

Dù AI đang định hình lại toàn bộ chuỗi giá trị của ngành bảo hiểm – từ thẩm định, định phí, đến quản trị rủi ro – nhưng cốt lõi của sự thay đổi này vẫn là con người.

Nếu như vài năm trước, AI được xem như “công cụ để tăng năng suất”, thì nay, nó đã trở thành đòn bẩy giúp con người mở rộng giới hạn của chính mình: phân tích nhanh hơn, ra quyết định chính xác hơn, và sáng tạo hơn trong cách tiếp cận vấn đề. “AI không thay thế trí tuệ con người. Nó mở rộng tầm nhìn, giúp chúng ta tập trung vào những việc mang tính chiến lược và giá trị,” ông Tony Gallagher chia sẻ.

Bà Neetha Nair (Prudential Singapore) nói thêm: “AI giúp chúng ta làm việc tốt hơn – không phải bằng cách thay thế, mà bằng cách cộng hưởng cùng con người. Nó cho phép con người đầu tư nhiều hơn vào những phần công việc cần sự hiểu biết sâu sắc.”

Trong ngành bảo hiểm – nơi niềm tin là nền tảng – AI không thể tách rời khỏi cảm xúc và đạo đức nghề nghiệp. Chính sự kết hợp giữa năng lực công nghệ và năng lực con người mới là chìa khóa để tạo ra giá trị thật.

Ông Miguel Rosa (MAPFRE Re) nhận định: “Không phải doanh nghiệp nào có AI mạnh hơn sẽ thắng, mà là doanh nghiệp nào hiểu rõ con người của mình hơn – và biết dùng AI để phát huy năng lực đó.”

Và như ông Andrea Scascighini (Swiss Re) từng nói: “Ngành bảo hiểm vẫn là ngành của con người. AI có thể thay đổi cách chúng ta làm việc – nhưng chính con người, với trí tuệ và trách nhiệm, mới là yếu tố định hình tương lai.”

Rõ ràng, một tương lai của ngành bảo hiểm không nằm ở việc chọn giữa con người hay máy móc, mà ở cách hai yếu tố này cùng tạo nên một chuẩn mực mới của sự tin cậy và hiểu biết.