Gần đây, Trung Quốc vừa hoàn thành một đoạn đường dài 157,79 km được thi công hoàn toàn không có sự tham gia trực tiếp của con người trên tuyến đường cao tốc Bắc Kinh-Hồng Kông-Macao. Dự án này được thực hiện thông qua việc sử dụng máy móc điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo, máy bay không người lái và các hệ thống tự động phối hợp với nhau. Đây là một bước tiến vượt bậc trong lĩnh vực xây dựng đường bộ và được xem là thiết lập một tiêu chuẩn mới về hiệu quả, chất lượng và an toàn.

Trên thực tế, khái niệm “cơ sở hạ tầng thông minh” không phải là mới, nhưng nhưng việc triển khai thi công đường bộ ở quy mô hoàn toàn tự độnglà điều mà các quốc gia khác có thể học hỏi. Vương quốc Anh cũng đang tăng cường việc sử dụng máy bay không người lái và máy móc bán tự động trong xây dựng, nhưng chưa ghi nhận dự án nào đạt quy mô và mức độ tự động hóa tương tự. Dự án của Trung Quốc mang lại những bài học thực tiễn về cách công nghệ tự động có thể định hình lại ngành xây dựng theo hướng tốt hơn.

An toàn thông qua tự động hóa

Một trong những khía cạnh nổi bật của dự án này là mức độ an toàn được nâng cao rõ rệt. Với việc không có công nhân trực tiếp tham gia vào việc làm đường, các rủi ro về an toàn đã được giảm thiểu đáng kể. Các máy móc được trang bị các tính năng an toàn tiên tiến, như hàng rào điện tử, chế độ dừng khẩn cấp và khả năng phát hiện chướng ngại vật theo thời gian thực, cho phép chúng phản ứng ngay lập tức với bất kỳ thay đổi hoặc rủi ro môi trường nào. Mức độ chính xác này đặc biệt đáng chú ý ở các khu vực lề đường, nơi sai số gần như bằng không nhờ vào các thuật toán theo dõi độ chính xác cao.

Điều này mở ra những triển vọng đáng quan tâm với khu vực châu Âu. Các công trường xây dựng hiện nay thường phải đối mặt với nhiều thách thức về an toàn, đặc biệt là ở các khu vực có mật độ giao thông cao hoặc độ cao lớn. Liệu xây dựng đường bộ hoàn toàn tự động có thể trở thành một giải pháp khả thi?

Công nghệ tự động so với chi phí lao động con người

Một lợi thế đáng chú ý khác của dự án này là khả năng cắt giảm chi phí nhân công. Bằng cách chuyển sang sử dụng thiết bị không người lái, Trung Quốc đã đơn giản hóa đáng kể các quy trình thi công, qua đó giảm mạnh chi phí tổng thể của dự án. Việc đưa thêm máy móc tự động vào có thể giảm áp lực từ chi phí lao động ngày càng gia tăng. Mặc dù điều này đồng nghĩa với việc cần ít công nhân hơn tại công trường, nhưng đồng thời cũng tạo ra sự chuyển dịch sang các vị trí giám sát, vận hành và quản lý công nghệ, nơi người lao động điều khiển hệ thống từ khoảng cách an toàn.

Đây là một ý tưởng đáng chú ý – sử dụng công nghệ để giải phóng công nhân khỏi các công việc nặng nhọc, rủi ro cao, đồng thời cải thiện tốc độ và độ chính xác trong quá trình xây dựng. Việc hạn chế chậm tiến độ và kiểm soát tốt chi phí có thể trở thành yếu tố mang tính bước ngoặt đối với ngành xây dựng cơ sở hạ tầng của châu Âu. Dự án làm đường không người lái của Trung Quốc là một ví dụ mạnh mẽ về cách trí tuệ nhân tạo và tự động hóa có thể tạo ra sự thay đổi căn bản đối với một ngành công nghiệp vốn thận trọng trước đổi mới. Đối với châu Âu, việc áp dụng những đổi mới này có thể mang lại một cơ sở hạ tầng an toàn hơn, hiệu quả hơn và bền vững hơn. Dù quá trình chuyển đổi này khó có thể diễn ra trong ngắn hạn, nhưng những bước đi ban đầu — thông qua thí điểm, đầu tư có trọng điểm và hoàn thiện khung chính sách hỗ trợ — có thể mở ra con đường hướng tới một tương lai hiện đại hơn cho ngành xây dựng.

Việc hoàn thành tuyến đường cao tốc dài 158 km bằng công nghệ máy tự hành theo mô hình của Trung Quốc có thể tác động đáng kể đến cách thức vận hành và đánh giá rủi ro của bảo hiểm xây dựng công trình trong tương lai, thể hiện qua một số khía cạnh sau:

• Sự thay đổi trong cấu trúc rủi ro và phương pháp đánh giá rủi ro bảo hiểm công trình: Máy móc tự hành và thiết bị không người lái có thể làm giảm nhiều rủi ro truyền thống liên quan đến lao động thủ công (tai nạn lao động, sai số con người) nhưng đồng thời lại mở ra các rủi ro mới mà hệ thống bảo hiểm cần xem xét như rủi ro liên quan đến phần mềm, cảm biến, hệ thống điều khiển, cũng như rủi ro an ninh mạng và gián đoạn dữ liệu.
• Khả năng xuất hiện các sản phẩm bảo hiểm mới ngoài các đơn bảo hiểm truyền thống như CAR/TPL: Bên cạnh các đơn bảo hiểm xây dựng thông thường, thị trường có thể phát triển những loại hình bảo hiểm chuyên biệt như bảo hiểm trách nhiệm đối với thiết bị tự hành, bảo hiểm rủi ro công nghệ số hoặc bảo hiểm gián đoạn hệ thống tự động, nhằm bao phủ các rủi ro đặc thù của mô hình thi công không người.
• Tác động đến chi phí bảo hiểm: Mặc dù việc tự động hóa có thể giúp giảm tần suất và mức độ tổn thất của các rủi ro truyền thống, chi phí bảo hiểm tổng thể có thể không giảm tương ứng do gia tăng chi phí bảo hiểm liên quan đến công nghệ cao, an ninh mạng và trách nhiệm kỹ thuật.