Theo Tạp chí Bồi thường Toàn cầu năm 2022 được ấn hành vào trung tuần tháng 7 vừa qua của Tập đoàn bảo hiểm Allianz (AGCS), trong 5 năm trở lại đây, cháy, nổ, thảm họa thiên nhiên, tay nghề yếu kém hay lỗi bảo dưỡng là những nguyên nhân chính gây ra tổn thất tính theo giá trị bồi thường bảo hiểm.

Những nguyên nhân hàng đầu của khiếu nại bảo hiểm

Con số thống kê trong 5 năm cho thấy tính trung bình, các công ty bảo hiểm đã phải chi trả hơn 48 triệu EUR mỗi ngày để bồi thường cho các tổn thất.

Dựa trên 530.000 đơn khiếu nại bảo hiểm ở hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trong vòng 5 năm (2017-2021), AGCS đã xác định được những nguyên nhân hàng đầu gây ra tổn thất cho các doanh nghiệp.

Cháy/nổ (không bao gồm cháy rừng) là nguyên nhân lớn nhất gây ra tổn thất bảo hiểm cho doanh nghiệp, chiếm 21% tất cả các khiếu nại. Theo báo cáo, cháy đã dẫn đến các khoản khiếu nại bảo hiểm trị giá hơn 18 tỷ EUR trong vòng 5 năm. Ngay cả khiếu nại trung bình cũng lên tới khoảng 1,5 triệu EUR.

Thảm họa thiên nhiên (chiếm 15%) được xếp vào nguyên nhân thứ hai gây ra tổn thất trên toàn cầu tính theo giá trị bồi thường. Các thảm họa thiên nhiên chính có thể kể đến bao gồm bão/lốc xoáy, giông tố, lũ lụt, sương giá/băng/tuyết cũng như động đất/sóng thần. Những nguyên nhân này chiếm tới 77% giá trị của tất cả các khiếu nại về thảm họa.

Sở dĩ bão và lốc xoáy là nguyên nhân gây ra tổn thất nhất trong các thảm họa thiên nhiên là bởi 2017 và 2021 là 2 năm mà mùa bão hoạt động mạnh nhất và gây tốn kém nhất trong lịch sử. Theo đó, trận đóng băng sâu ở bang Texas vào tháng 2/2021 đã gây ra gián đoạn nghiêm trọng đối với cơ sở hạ tầng và sản xuất, làm nhiều doanh nghiệp buộc phải đóng cửa do mất điện trên diện rộng, dẫn đến thiệt hại tài sản và một số tổn thất lớn do gián đoạn kinh doanh ngẫu nhiên (CBI). Chỉ riêng sự kiện này ước tính đã gây ra thiệt hại kinh tế lên tới 150 tỷ USD.

Các sự cố do tay nghề yếu kém hay lỗi bảo dưỡng là nguyên nhân đứng thứ ba gây ra tổn thất nói chung (chiếm 9% về giá trị). Các sự cố này có thể bao gồm sụp đổ tòa nhà/công trình/sụt lún do lỗi thi công, quá trình sản xuất khiếm khuyết sản phẩm/bộ phận cấu thành hoặc thiết kế sai.

Bên cạnh đó, 10 nguyên nhân khác gây ra tổn thất có thể kể đến như va chạm/tai nạn hàng không (đứng thứ 4 với tỷ lệ 9%), hư hỏng máy móc (5%), sản phẩm khuyết tật (5%), sự cố vận tải biển (3%), hàng hóa bị thiệt hại (3%), bất cẩn/tư vấn sai (2%) và thiệt hại do nước (2%)…

Tổn thất do gián đoạn kinh doanh gia tăng

Phân tích về bồi thường của AGCS cũng cho thấy hậu quả của tổn thất trong bảo hiểm tài sản là nguyên nhân chính trong việc gián đoạn kinh doanh, và thực tế là khiếu nại về gián đoạn kinh doanh ngẫu nhiên (CBI) đã tăng lên mức cao mới trong năm qua. Số tiền bồi thường trung bình do gián đoạn kinh doanh trong bảo hiểm tài sản hiện vượt quá 3,8 triệu EUR so với con số 3,1 triệu EUR cách đây 5 năm. Với các khiếu nại lớn (> 5 triệu EUR), số tiền bồi thường trung bình trong bảo hiểm tài sản bao gồm cả bảo hiểm gián đoạn kinh doanh cao hơn 2 lần so với số tiền bồi thường trung bình về thiệt hại tài sản.

Số lượng khiếu nại về bảo hiểm gián đoạn kinh doanh ngẫu nhiên đã tăng lên hàng năm trong 5 năm qua, minh chứng cho sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng tăng và sự phức tạp của các chuỗi cung ứng doanh nghiệp. Chỉ riêng ngành công nghiệp ô tô đã chứng kiến một số sự kiện gây gián đoạn kinh doanh ngẫu nhiên trong giai đoạn này như tổn thất lớn trong lĩnh vực sản xuất bán dẫn và trận đóng băng sâu ở bang Texas. Các khiếu nại phát sinh từ 2 sự kiện này đã tăng hơn gấp ba lần so với số lượng khiếu nại về gián đoạn kinh doanh ngẫu nhiêu trong ba năm trước đó.

Mặc dù không xuất hiện trong 10 nguyên nhân hàng đầu gây ra tổn thất, nhưng số lượng khiếu nại về rủi ro mạng cũng đã gia tăng đáng kể trong vài năm qua, do các mối đe dọa gia tăng như tấn công bằng mã độc tống tiền, nhưng cũng phản ánh sự phát triển của bảo hiểm rủi ro mạng.

Di sản Covid-19 và cuộc khủng hoảng Ukraine

Tạp chí của AGCS cũng đã đề cập đến các sự kiện khiếu nại liên quan đến đại dịch Covid-19 và cuộc khủng hoảng ở Ukraine. Theo ước tính, các tổn thất được bảo hiểm do Covid-19 vượt quá 40 tỷ USD, với phần lớn các khiếu nại phát sinh từ bảo hiểm hủy bỏ sự kiện và khiếu nại về gián đoạn kinh doanh do doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi lệnh đóng cửa. Đại dịch cũng đã có những tác động trực tiếp như chuỗi cung ứng căng thẳng, lạm phát tăng cao và tình trạng mất khả năng thanh toán tài chính.

Trong khi đó, cuộc xung đột ở Ukraine có thể dẫn đến một tổn thất đáng kể, nhưng có thể chấp nhận được đối với ngành bảo hiểm toàn cầu. Rủi ro của các công ty bảo hiểm đối với cuộc xung đột này được hạn chế bởi điều khoản loại trừ chiến tranh, đây là điều kiện tiêu chuẩn trong hầu hết các hợp đồng bảo hiểm tài sản/trách nhiệm. Theo AGCS, các tổn thất được bảo hiểm dự kiến phát sinh từ cuộc xung đột ở Ukraine có thể so sánh với thảm họa thiên nhiên quy mô trung bình, nhưng các thị trường chuyên biệt như bảo hiểm hàng không vẫn có thể bị ảnh hưởng lớn.

                                           (Theo Allianz Global Claims Reviews 19/7/2022)